Εκατό χρόνια από τη Γενοκτονία των Ποντίων

share on:

Η γενοκτονία του ποντιακού ελληνισμού – που από το 1994 αναγνωρίζεται επισήμως από την ελληνική πολιτεία με την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου, ως Ημέρας Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου – αναφέρεται στα βίαια, μαζικά, φονικά γεγονότα, της δεύτερης και των αρχών της τρίτης δεκαετίας του 20αι., που έλαβαν χώρα στην καταρρέουσα τότε Οθωμανική Αυτοκρατορία, μέχρι τη δημιουργία του σύγχρονου τουρκικού κράτους, τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα την φυσική εξόντωση, τον αφανισμό, τον εκτοπισμό, την εκρίζωση εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων του Πόντου από τις πατρογονικές τους εστίες.

Τα γεγονότα αυτά πυροδοτήθηκαν από την σταδιακά αυξανόμενη ανάδυση και εντεινόμενη επίδραση του τουρκικού εθνικισμού στην πολυεθνική Οθωμανική Αυτοκρατορία, ο οποίος προς τα τέλη της πρώτης δεκαετίας του προηγούμενου αιώνα κατέστη κυρίαρχη ιδεολογία, αναλαμβάνοντας δια των πολιτικών εκφραστών του, την εξουσία και τον έλεγχο της αυτοκρατορίας.

Η ανάληψη της εξουσίας από τους Νεότουρκους το 1908 στην Οθωμανική Θεσσαλονίκη θεωρείται η απαρχή του για τους «συστηματικούς» και «οργανωμένους» – όπως υποστηρίζουν σύγχρονοι ιστορικοί και ερευνητές – διωγμούς, εξαντλητικές πορείες εξόντωσης, εγκλεισμούς σε τάγματα καταναγκαστικής εργασίας, λεηλασίες, βιαιότητες, σε βάρος όλων των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολής. Όπως επισημαίνουν, οι ίδιοι, οι ωμότητες αυτές πραγματοποιήθηκαν σε διαφορετικούς χρόνους και τόπους και σε διάφορες φάσεις, μέσα στη δεκαετία 1913-1923 και μέσα σε εμπόλεμες συνθήκες, αλλά και σε ειρηνικά μεσοδιαστήματα, στο χώρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Ο ακριβής αριθμός των θυμάτων είναι δύσκολο να υπολογιστεί, λόγω των συνθηκών που επικρατούσαν. Ο ιστορικός Βλάσης Αγτζίδης αναφέρει :

«Οι ¨Έλληνες σε όλη την Οθωμανική Αυτοκρατορία, πριν την έναρξη των διωγμών, σε ήταν περίπου 2 με 2.2 εκατομμύρια. Στο χώρο του Πόντου ήταν περίπου 450.000. Στην επίσημη απογραφή του 1928 καταμετρήθηκαν, ως πρόσφυγες στην Ελλάδα, επισήμως, 1.2 εκατομμύρια. Υπολογίζεται ότι ο αριθμός των Ελλήνων που χάθηκαν στην περίοδο 1914-22, αυτών που αγνοείται η τύχη τους, είναι της τάξης των 700.000- 800.000, σε όλη την έκταση της οθωμανικής αυτοκρατορίας».

Το επίσημο τουρκικό κράτος, που διαδέχθηκε την Οθωμανική Αυτοκρατορία, αρνείται ότι διαπράχθηκε «γενοκτονία» εναντίον των χριστιανικών μειονοτήτων της Ανατολής τα τελευταία χρόνια ύπαρξης της αυτοκρατορίας.

«Η Τουρκική Δημοκρατία, δημιουργείται το 1923, δηλαδή μετά το τέλος των γεγονότων. Τα γεγονότα και τις γενοκτονίες τις προκάλεσε ο ακραίος τουρκικός εθνικισμός, οι Νεότουρκοι στην αρχή και ο Κεμάλ στη συνέχεια. Η σχέση του σύγχρονου τουρκικού κράτους με αυτούς που διέπραξαν τις γενοκτονίες μπορεί να μην είναι θεσμική, είναι όμως οργανική, γιατί ουσιαστικά αυτοί δημιουργούν το τουρκικό κράτος» αναφέρει ο κ. Αγτζίδης.

Ο ίδιος, ο όρος «γενοκτονία» διατυπώθηκε και ενσωματώθηκε στο διεθνές δίκαιο, μεταγενέστερα (1948) από τον Πολωνό νομομαθή Ράφαελ Λέμκιν, με σκοπό τη νομική περιγραφή «μαζικών εγκλημάτων» από κυρίαρχες εξουσίες, με προσχεδιασμό, οργάνωση, συστηματικότητα και με σκοπό «τη μεθοδευμένη εξολόθρευση, ολική, ή μερική» διαφόρων «εθνικών, φυλετικών, θρησκευτικών, ή άλλων μειονοτήτων» και έδωσε το έναυσμα για την ανάπτυξη ενός ευρύτερου επιστημονικού διαλόγου και κοινωνικού προβληματισμού.

Το αίτημα της αναγνώρισης της γενοκτονίας των Ποντίων, σύμφωνα με μελετητές των γεγονότων, είτε εξαιτίας των ελληνοτουρκικών σχέσεων, είτε και του συνεχιζόμενου επιστημονικού διαλόγου και της διαδικασίας τεκμηρίωσης, ή και των δύο, κρατήθηκε χαμηλά για δεκαετίες, ώσπου άρχισε σταδιακά να τίθεται εντονότερα από την προσφυγική «Κοινωνία των Πολιτών», τους επιζήσαντες και τους απογόνους τους, κατά τις τελευταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα

Η οργανωμένη μελέτη των πηγών, η αξιοποίηση των μαρτυριών, αλλά και έργα νεώτερων ιστορικών, ελλήνων και ξένων, μεταξύ αυτών και σύγχρονων τούρκων ιστορικών, τις τελευταίες δεκαετίες βοήθησε στην αποσαφήνιση του ιστορικού τοπίου και σε ευρεία επιστημονική τεκμηρίωση του αιτήματος «μνήμης» και αναγνώρισης «γενοκτονικών» πρακτικών, οι οποίες εφαρμόστηκαν κατά των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολής, μεταξύ αυτών και κατά του ποντιακού ελληνισμού (1916-1922).

Έγκριτοι Έλληνες και ξένοι, ιστορικοί, νομικοί, κοινωνιολόγοι, αποφαίνονται σήμερα, παραθέτοντας στοιχεία και επιχειρήματα, ότι οι διωγμοί, οι θάνατοι, οι πυρπολήσεις χωριών και οι εκτοπίσεις, εκείνη της περιόδου στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, αποτελούσαν μέρος ενός «μεθοδευμένου» και «συστηματικού» σχεδίου της εθνικιστικής «ελίτ» των Νεότουρκων, με κύριο στόχο τον «εκτοπισμό», την «εκδίωξη από τα εδάφη της αυτοκρατορίας» με τη χρήση βίαιων, απάνθρωπων πρακτικών που είχαν ως αποτέλεσμα μια τεράστια ανθρωπιστική καταστροφή, με ανεπανόρθωτες συνέπειες για τις χριστιανικές μειονότητες της Ανατολής.

Μηνύματα για την ημέρα

 

ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΙΚΟΥΡΑΣ: Η 19η Μαΐου έχει ανακηρυχθεί ομόφωνα από τη Βουλή των Ελλήνων ως Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου.

Σήμερα τιμούμε όλους εκείνους που διώχθηκαν και θυσιάστηκαν για τον Ελληνισμό και την Ορθοδοξία, τιμούμε τους εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες του Εύξεινου Πόντου, οι οποίοι υπερασπιζόμενοι διαχρονικές πολιτισμικές αρχές και αξίες  έπεσαν θύματα της τουρκικής αγριότητας, εκδιώχθηκαν από τις πατρογονικές τους εστίες και οδηγήθηκαν στο δρόμο της προσφυγιάς.

Ωστόσο, ο Ποντιακός Ελληνισμός, παρ’ όλες τις αντιξοότητες, κατάφερε με αξιοπρέπεια και δύναμη ψυχής, να καταστεί ένα ιδιαίτερα δυναμικό κομμάτι της κοινωνικής και οικονομικής ζωής της σύγχρονης Ελλάδας.

Η σημερινή ημέρα, με τη συμπλήρωση 100 ετών από την ημερομηνία ορόσημο,  ας αποτελέσει την αφορμή για την υπόμνηση της αναγκαιότητας ειρηνικής συνύπαρξης, αλληλοσεβασμού και καλής γειτονίας των λαών. Έννοιες που, ειδικά την τελευταία περίοδο, με λόγια και πράξεις, φαίνεται να λησμονεί η γείτονα χώρα. Ας κρατήσουμε ζωντανή την ιστορική μνήμη και ας μην επιτρέψουμε άλλα στυγερά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Η Νέα Δημοκρατία συστρατεύεται στην προσπάθεια του Ποντιακού Ελληνισμού να διεθνοποιήσει το ζήτημα της Γενοκτονίας των Ποντίων, και δεσμεύεται πως θα συνεχίσει να στηρίζει ενεργά αυτό τον αγώνα στην Ευρωβουλή και αλλού, ώστε μέσα από την αναγνώριση αυτής της ιστορικής τραγωδίας να επουλωθούν οι πληγές του παρελθόντος.

ΘΑΝΑΣΗΣ ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ: 100 χρόνια μνήμης, τιμής και συγκίνησης συμπληρώνονται σήμερα από τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου.

100 χρόνια σεβασμού στον πόνο εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων Ποντίων και των οικογενειών τους που βίωσαν μια από τις πλέον συγκλονιστικές θηριωδίες στην Ιστορία της ανθρωπότητας.  

353 χιλιάδες ψυχές υπήρξαν θύματα της βαρβαρότητας και της προσπάθειας εξόντωσης του ελληνικού στοιχείου.                                           

Υποχρέωση όλων μας να κρατήσουμε ζωντανή την ιστορία για τον αγώνα των Ελλήνων αυτών και να αγωνιζόμαστε συνεχώς με ενότητα και αποφασιστικότητα για το έθνος μας.

ΔΗΜΟΣ ΛΑΜΙΕΩΝ: Έναν αιώνα μετά την 19η Μαΐου 1919, ημέρα που γράφτηκε η μαύρη σελίδα της παγκόσμιας ιστορίας, τιμούμε τους 353.000 Έλληνες του Πόντου που έπεσαν θύματα της τουρκικής αγριότητας και θυσιάστηκαν στο βωμό των γεωπολιτικών συμφερόντων, των σκοπιμοτήτων αλλά και των εγγενών αδυναμιών της πατρίδας μας που βίωνε τις συνέπειες του εθνικού της διχασμού.

Παρότι πέρασε ένας αιώνας, η διεθνής αναγνώριση της γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού, της δεύτερης μεγαλύτερης γενοκτονίας του 20ου αιώνα, αποτελεί μονόδρομο που απαιτεί την εφαρμογή των οικουμενικών αρχών του Δικαίου και της Ηθικής, ώστε να αποτραπούν στο μέλλον παρόμοιες θηριωδίες κατά της ανθρωπότητας. Η ειρηνική συνύπαρξη και η πραγματική καλή γειτονία με το σύγχρονο Τουρκικό κράτος, περνά μόνον μέσα από το δρόμο της αποδοχής του παρελθόντος και της συμφιλίωσης με αυτό και την τήρηση των κανόνων του διεθνούς δικαίου.

Αποτίνουμε φόρο τιμής σε όλους τους Έλληνες του Πόντου, οι οποίοι στερήθηκαν τις πατρογονικές τους εστίες και οδηγήθηκαν στο δρόμο της προσφυγιάς. Ο Δήμος Λαμιέων τιμά την ιερή μνήμη του μαρτυρικού Ποντιακού Ελληνισμού και του πολιτισμού που διαχρονικά ενσαρκώνει και μας παραπέμπει σε μία ζωντανή κοινότητα της οικουμενικής δυναμικής του Ελληνισμού, που μεταλαμπάδευσε στα νέα της χώματα κουλτούρα, ήθη, ιερές παραδόσεις και αξίες.

 

 

Αφήστε μια απάντηση