Ο Ιούλιος του 1974 σημαδεύτηκε από γεγονότα που άλλαξαν οριστικά την πορεία της σύγχρονης Ελλάδας. Η πτώση της επταετούς δικτατορίας, που είχε επιβληθεί το 1967, ήρθε σε μια περίοδο έντονης κρίσης, με την τουρκική εισβολή στην Κύπρο να λειτουργεί ως καταλύτης για την κατάρρευση του καθεστώτος.
Το δικτατορικό καθεστώς βρισκόταν ήδη σε παρακμή από το 1973. Ο πληθωρισμός, οι φοιτητικές κινητοποιήσεις και η διεθνής απομόνωση είχαν υπονομεύσει την «αυθεντία» του. Η εξέγερση του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973 και η επακόλουθη στρατιωτική επέμβαση αποκάλυψαν την ευπάθεια του συστήματος. Η ανατροπή του Παπαδόπουλου από τον Ιωαννίδη δεν έφερε σταθερότητα, αλλά οδήγησε στην καταστροφική απόφαση για πραξικόπημα στην Κύπρο.
Όταν στις 15 Ιουλίου 1974 πραγματοποιήθηκε το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου, η Τουρκία βρήκε την ευκαιρία να εισβάλει στο νησί. Στις 23 Ιουλίου, ο διορισμένος από τη χούντα στη θέση του προέδρου Φ. Γκιζίκης συγκάλεσε έκτακτη σύσκεψη πολιτικών προσώπων, όπου αποφασίστηκε η παράδοση της διακυβέρνησης της χώρας στους πολιτικούς.
Η επιλογή του Κωνσταντίνου Καραμανλή ως πρωθυπουργού αποδείχθηκε καθοριστική. Με την άφιξή του από το Παρίσι στις 24 Ιουλίου, ξεκίνησε επίσημα η Μεταπολίτευση. Χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους για να υποδεχτούν τον νέο ηγέτη και να γιορτάσουν το τέλος της δικτατορίας.
Η κυβέρνηση Καραμανλή ανέλαβε την πολύπλοκη διαδικασία της δημοκρατικής αποκατάστασης. Σε σύντομο χρονικό διάστημα:
* Κατήργησε τα δικτατορικά νομοθετήματα
* Απελευθέρωσε τους πολιτικούς κρατουμένους
* Προκήρυξε εκλογές
* Ετοίμασε το Σύνταγμα του 1975
Η 24η Ιουλίου καθιερώθηκε ως ημέρα εορτασμού της αποκατάστασης της δημοκρατίας, συμβολίζοντας την επιστροφή στη νομιμότητα και τον σεβασμό των πολιτικών ελευθεριών. Στα επόμενα χρόνια, η Ελλάδα θα αντιμετωπίσει πολλές προκλήσεις, αλλά πάντα με βάση τα δημοκρατικά ιδεώδη που επανήλθαν εκείνη την κρίσιμη ημέρα.
Σήμερα, 51 χρόνια μετά, η επέτειος αυτή παραμένει ζωντανή στην ιστορική μνήμη της χώρας. Υπενθυμίζει ότι η δημοκρατία δεν είναι δεδομένη, ενώ η κληρονομιά της Μεταπολίτευσης αποτελεί θεμέλιο για τη σύγχρονη ελληνική δημοκρατία.
Μήνυμα Χρήστου Σταϊκούρα
Όταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής επιβιβάστηκε στο αεροπλάνο της επιστροφής από τη Γαλλία, τίποτα δεν ήταν δεδομένο για την Ελλάδα.
Η αποκατάσταση των δημοκρατικών θεσμών, η οικονομική και κοινωνική ανασυγκρότηση ήταν ακόμη ζητούμενα.
Σήμερα, 24 Ιουλίου 2025, 51 χρόνια μετά, η Ελλάδα είναι μια διαφορετική χώρα.
Μια σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία, ένα κράτος δικαίου που σέβεται τις ελευθερίες, προστατεύει τα δικαιώματα και προσφέρει ευκαιρίες στους πολίτες της. Αυτό είναι το μεγάλο επίτευγμα της Μεταπολίτευσης και της Δημοκρατίας που αποκαταστάθηκε το καλοκαίρι του 1974.
Σε αυτήν την πορεία, η συμβολή της παράταξης που ίδρυσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής υπήρξε καθοριστική. Ο ίδιος θεμελίωσε τη Δημοκρατία και οδήγησε την Ελλάδα στην ευρωπαϊκή οικογένεια, ανοίγοντας τον δρόμο για σταθερότητα και ανάπτυξη. Η Νέα Δημοκρατία, συνεχίζοντας το όραμά του, σχεδίασε και υλοποίησε πολιτικές και έργα που άλλαξαν τη χώρα.
Τα μεγάλα έργα υποδομής –όσα έχουν γίνει, γίνονται και σχεδιάζονται– αναβαθμίζουν την καθημερινότητα των πολιτών και δημιουργούν νέες ευκαιρίες για τον τουρισμό, την επιχειρηματικότητα και την περιφερειακή ανάπτυξη. Είναι έργα που κάνουν την Ελλάδα πιο ανοιχτή, πιο δυναμική, πιο εξωστρεφή.
Η οικονομία μας ξεπέρασε μια βαθιά κρίση και ξαναβρίσκει τον ρυθμό της. Το στοίχημα, όμως, παραμένει: η πρόοδος να αγγίζει τη ζωή όλων, μέσα από καλύτερους μισθούς, ποιοτικές θέσεις εργασίας και ένα κράτος που στηρίζει όσους έχουν ανάγκη. Γιατί αυτή είναι η ουσία της Δημοκρατίας, να προσφέρει καλύτερη ζωή στους πολίτες της.
Φυσικά, δεν πήγαν όλα καλά αυτά τα 51 χρόνια. Έγιναν λάθη, σημειώθηκαν καθυστερήσεις, χάθηκαν ευκαιρίες, υπήρξαν ατέλειες, πισωγυρίσματα και διαψεύσεις.
Το δικό μας χρέος είναι διαρκές: να προστατεύουμε τη Δημοκρατία, να τη βελτιώνουμε, να συμμετέχουμε ενεργά στον δημόσιο διάλογο, με σεβασμό στους θεσμούς, να κατανοούμε και να υπηρετούμε τον λαό.
Οι προκλήσεις παραμένουν μεγάλες – εθνικές, ευρωπαϊκές, παγκόσμιες.
Όμως, 51 χρόνια μετά, η Ελλάδα μπορεί να κοιτάζει το μέλλον με αισιοδοξία και αυτοπεποίθηση
Όσο κρατούμε ζωντανές τις αξίες της Δημοκρατίας, όσο έχουμε πίστη στη συλλογική δύναμη που κρύβουμε μέσα και όσο εργαζόμαστε – με μεθοδικότητα- για μια πιο δίκαιη, ανοιχτή και δημιουργική κοινωνία, τόσο περισσότερο τιμούμε εκείνους που έκαναν το μεγάλο βήμα το καλοκαίρι του 1974.
Χρόνια πολλά στη Δημοκρατία μας.
Χρόνια πολλά στην Ελλάδα μας.