Το καλοκαίρι στη συλλογική συνείδηση παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένο με την ανάπαυση, τις διακοπές και την ανάγκη για προσωρινή απομάκρυνση από τις απαιτήσεις της καθημερινότητας.
Ωστόσο, η χρονική περίοδος αυτή δεν συνεπάγεται απαραίτητα μια ισότιμη έμφυλη κατανομή των υποχρεώσεων, που αφορούν στη φροντίδα, καθώς εξακολουθεί να επιφορτίζει κατά βάση τις γυναίκες, αναδεικνύοντας την επίμονη και διαχρονική επίδραση των έμφυλων στερεοτύπων στην οργάνωση της καθημερινότητάς τους. Μια συστηματικότερη προσέγγιση των καθημερινών πρακτικών και της οργάνωσης των υποχρεώσεων μιας οικογένειας καταδεικνύει ότι, η περίοδος των διακοπών δεν σημαίνει ότι συνοδεύεται από την άρση υφιστάμενων ανισοτήτων αναφορικά με την ανάληψη και τον επιμερισμό των καθηκόντων φροντίδας.
Δυστυχώς, φαίνεται να ισχύει το αντίθετο: δραστηριότητες, που σχετίζονται άμεσα με την οργάνωση και τη διαχείριση της καθημερινότητας, όπως η προετοιμασία και η φροντίδα των παιδιών και άλλων εξαρτώμενων μελών της οικογένειας, η προμήθεια αγαθών και η παρασκευή γευμάτων, καθώς και η διεκπεραίωση οικιακών εργασιών, εξακολουθούν να απαιτούν αφιέρωση πολύτιμου χρόνου και ενέργειας από μέρους των γυναικών.
Παρότι οι πρακτικές φροντίδας και διαχείρισης του νοικοκυριού αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της οικογενειακής/ιδιωτικής καθημερινότητας, η αξία τους παραμένει υποτιμημένη και ανεπαρκώς αναγνωρισμένη, με αποτέλεσμα τον άνισο επιμερισμό τους μεταξύ ανδρών και γυναικών. Οι έμφυλες κοινωνικές προσδοκίες συντείνουν στη διαιώνιση στερεότυπων αντιλήψεων, που συνδέουν τη φροντίδα κυρίως με τον γυναικείο ρόλο, ενώ οι άνδρες συχνά αντιμετωπίζονται ως επικουρικοί στη φροντίδα και όχι ως ισότιμα συνυπεύθυνοι.
Ως εκ τούτου, οι γυναίκες εξακολουθούν να επωμίζονται δυσανάλογο μέρος της φροντίδας, με περιορισμένο διαθέσιμο χρόνο για ανάπαυση και προσωπική ανάπτυξη, με αποτέλεσμα η άνιση κατανομή της φροντίδας να επεκτείνεται στο λεγόμενο «νοητικό φορτίο» (mental load), που τις συνοδεύει.
Πρόκειται για τη λιγότερο ορατή διάσταση της κατανομής της φροντίδας, η οποία περιλαμβάνει τον προγραμματισμό, την οργάνωση, την πρόβλεψη και τον συντονισμό των οικογενειακών/ιδιωτικών αναγκών και επιβαρύνει σε δυσανάλογο βαθμό τις γυναίκες.
Πρόσφατα ευρήματα της CARESurvey 2024, όπως παρουσιάζονται σε δημοσίευση του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων (EIGE, 2026) 1 επιβεβαιώνουν με σαφήνεια τη διαχρονική έμφυλη ανισοκατανομή της φροντίδας, καταδεικνύοντας ότι:
- Οι γυναίκες στη χώρα μας εξακολουθούν να αναλαμβάνουν μεγαλύτερο μέρος των καθημερινών οικιακών και φροντιστικών δραστηριοτήτων σε αντίθεση με τους άνδρες, που διαθέτουν περισσότερο χρόνο για αναψυχή.
- Το 65% των γυναικών στην Ελλάδα δηλώνει ότι ασχολείται καθημερινά με το μαγείρεμα ή/και τις οικιακές εργασίες έναντι του 28% των ανδρών.
- Το 37% των γυναικών παρέχει άτυπη φροντίδα σε παιδιά για περισσότερες από 35 ώρες εβδομαδιαίως έναντι του 15% των ανδρών. Η ανισότητα αυτή αντανακλάται και σε δραστηριότητες του διαθέσιμου ελεύθερου χρόνου, όπου η συμμετοχή των γυναικών παραμένει σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με την αντίστοιχη των ανδρών.
Το Συμβουλευτικό Κέντρο Λαμίας του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας (ΚΕΘΙ), συνεχίζει να παρέχει τις ΔΩΡΕΑΝ συμβουλευτικές υπηρεσίες του καθ’ όλη τη διάρκεια της θερινής περιόδου, διασφαλίζοντας τη συνεχή και χωρίς αποκλεισμούς πρόσβαση των γυναικών σε υπηρεσίες στήριξης, συμβουλευτικής και πληροφόρησης/ενημέρωσης.
Το Συμβουλευτικό Κέντρο Λαμίας εντάσσεται στις 68 υποστηρικτικές δομές του Δικτύου της Γενικής Γραμματείας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΓΓΙΑΔ), συγχρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα «Στερεά Ελλάδα 2021-2027», διοικείται και εποπτεύεται επιστημονικά από το ΚΕΘΙ. Οι υπηρεσίες παρέχονται από εξειδικευμένο προσωπικό (Σύμβουλο Υποδοχής/Διοικητική Υπάλληλο, Ψυχολόγο, Κοινωνική Λειτουργό, Κοινωνιολόγο και Νομικό) και καλύπτονται από το απόρρητο της συμβουλευτικής διαδικασίας, αφορώντας σε:
- Ενημέρωση και εξειδικευμένη πληροφόρηση σε θέματα ισότητας των φύλων, έμφυλης βίας και πολλαπλών διακρίσεων κατά των γυναικών.
- Παροχή κοινωνικής, ψυχολογικής, εργασιακής και νομικής στήριξης (με την οπτική του φύλου).
- Συμπλήρωση, σε συνεργασία με τη συμβουλευόμενη και εφόσον απαιτείται, εργαλείου εκτίμησης κινδύνου.
- Εκπόνηση, σε συνεργασία με τη συμβουλευόμενη και εφόσον απαιτείται, πλάνου ασφαλείας (safety plan).
- Παραπομπή ή/και συνοδεία -όποτε αυτό απαιτείται- των γυναικών σε ξενώνες φιλοξενίας, στις αστυνομικές και εισαγγελικές αρχές, σε δομές υγείας, σε φορείς αρμόδιους για προνοιακά ή άλλα επιδόματα, σε φορείς προώθησης της απασχόλησης και επιχειρηματικότητας, σε φορείς προστασίας και στήριξης παιδιών κ.λπ.
- Παροχή, σε συνεργασία με τον τοπικό δικηγορικό σύλλογο, δωρεάν νομικής εκπροσώπησης (legal aid) σε γυναίκες-θύματα έμφυλης βίας.
- Ένταξη των συμβουλευόμενων σε προγράμματα ενεργητικής απασχόλησης της ΔΥΠΑ.
- Παροχή δωρεάν χορήγησης κομβίου πανικού (Panic Button) σε γυναίκες θύματα ενδοοικογενειακής βίας, χωρίς οποιαδήποτε πρότερη νομική διαδικασία από την πλευρά των γυναικών.
Οι ενδιαφερόμενες μπορούν να απευθύνονται στο Συμβουλευτικό Κέντρο Λαμίας: Πατρόκλου 27 (1ος όροφος) (Δευτέρα έως Παρασκευή από τις 8πμ-4μμ)
Τηλ.: 22310 20059 E-mail: lamia@isotita.gr
Για περισσότερες πληροφορίες: www.womensos.gr